Neurodiversiteit en werk: wat als jouw brein helemaal niet het probleem is?

Nou, ik ging meteen al in de war in mijn hoofd bij het bedenken van de titel. Mijn rejection sensitivity disorder steekt meteen hardnekkig de kop op. “Is dat wel een kloppende zin?”, “Zit het SEO technisch wel goed in elkaar?”, “Niemand gaat mij serieus nemen.”. En zo waren er de afgelopen jaren nog wel 100 redenen om niet dit onderwerp aan te snijden. Maar nu kon ik er gewoon niet meer omheen. Ik voelde aan iedere vezel dat we dit moesten bespreken. De Neuro Diversity Pride week komt eraan (11 t/m 17 juni) en omdat wij de laatste jaren hebben gezien dat binnen onze community heel veel neuro diversiteit is, wilden we hier dit jaar extra bij stil staan

Ik ben geen psycholoog of dokter. Geen ADHD-coach. Slechts ervaringsdeskundige. Nu na 53 jaar (ik moest even diep graven naar hoe oud ik nu eigenlijk ben) kan ik wel zeggen dat ik het dragen van labels als ADHD, HSP, HSS en multipotential met trots opgespeld heb. Want zeg nu zelf. Een neuro sparkly brein is toch mega interessant. Soms een tikje vermoeiend, dat ook. Maar de voordelen wegen bij mij toch echt op tegen de nadelen.

Ben ik chaotisch... of werkt mijn brein gewoon anders?

“Waarom kost werken mij zoveel energie?” Het is een vraag die ik de afgelopen jaren verrassend vaak heb gehoord. Van mensen die slim zijn, loyaal, creatief, hard werken, altijd nét dat stapje extra zetten en ondertussen toch iedere avond als een leeggelopen ballon op de bank ploffen. Mensen die voelen dat er iets schuurt, maar hun vinger er niet helemaal op kunnen leggen. Burnout? Of ben ik toch bored out? Verwarrend!

Ze doen hun werk goed, krijgen complimenten, draaien mee, lachen gezellig mee bij de koffieautomaat en toch blijft ergens dat stemmetje terugkomen: “Waarom voelt dit voor mij zwaarder dan voor de rest?” En dan begint vaak het bekende riedeltje.

Ik ben chaotisch. Ik ben te gevoelig. Ik stel me aan. Ik moet meer discipline hebben. Ik moet gewoon even doorzetten. Alsof je hoofd een software-update nodig heeft en je met een extra to-do lijst ineens een ander mens wordt. Spoiler alert: zo werkt het dus niet.

Misschien is dit allemaal niet waar. Misschien zit jouw talent juist in creativiteit, verbanden leggen, snel schakelen of kansen zien. Alleen komt dat talent niet altijd tot bloei in iedere vorm van werk.

ADHD en werk: waarom zoveel puzzelstukjes nu op hun plek vallen

De afgelopen jaren vielen bij steeds meer mensen puzzelstukjes op hun plek. Woorden als ADHD, HSP, autisme, hoogbegaafdheid of multipotentialiteit kwamen voorbij en ineens gebeurde er iets bijzonders. Geen verdriet. Geen paniek. Maar opluchting. “Oh… dus ik ben niet gek?” Nee. Je brein werkt misschien gewoon een beetje anders. En eerlijk? Dat vind ik eigenlijk best een mooi idee. Want hoe logisch is het dat niet iedereen hetzelfde werkt? We verwachten ook niet dat iedereen dezelfde schoenmaat heeft, dezelfde muzieksmaak of hetzelfde lievelingseten. Maar op de werkvloer doen we soms alsof iedereen prima functioneert op hetzelfde ritme, dezelfde vergaderingen, dezelfde kantoortuin en dezelfde planning. Half negen MT-overleg? Iedereen fris en fruitig aan. Nou ja… doen alsof dan. Want laten we eerlijk zijn, er zitten er om half negen echt nog wel een paar met hun ziel ergens tussen het koffieapparaat en de parkeerplaats.

"Als ik dit eerder had geweten, was ik eerder voor mezelf begonnen. De vrijheid, mijn brein is vrij van het strakke rooster in loondienst, ik doe er toe. Dus zoek je vrijheid dan zou ik voor mezelf kiezen en gaan doen waar je hart ligt."

Tinie Honders

Waarom standaardwerk voor sommige breinen energie kost

Laten we ADHD er eens uitpakken, want daar gebeurt op dit moment veel rondom en steeds meer mensen herkennen zich erin. Niet per se omdat ze druk zijn, maar juist omdat ze zich jarenlang hebben aangepast. Van buiten zie je iemand die het prima voor elkaar lijkt te hebben. Van binnen staan ondertussen ongeveer zesentachtig tabbladen open, is er een briljant idee voor een nieuw project, een half boodschappenlijstje, drie herinneringen, een liedje uit 1998 en de vraag waarom iemand in dat overleg nou precies dát zei. Veel mensen met ADHD vervelen zich snel, zien overal kansen, willen van alles leren, raken overprikkeld én kunnen tegelijk volledig verdwijnen in hyperfocus. Het probleem? Dat botst soms nogal met werk waarin alles al vastligt. Vaste structuur. Zelfde taken. Geen ruimte voor eigen invulling. Micromanagement. Targets. En zodra je het trucje doorhebt, is de magie weg. Niet omdat je lui bent. Maar omdat jouw brein simpelweg beweging, nieuwsgierigheid en afwisseling nodig heeft. Veel neurodiverse mensen hebben juist enorme talenten: creativiteit, intuïtie, snelheid, verbanden zien, empathie, innovatiekracht en het combineren van verschillende interesses. Alleen komen die talenten niet altijd tot hun recht binnen vaste kaders.

Misschien past het werk niet meer bij jouw talent

En misschien is dat wel de belangrijkste boodschap van deze blog. Het probleem is niet altijd jouw brein. Soms past de vorm van het werk gewoon niet meer. Dat betekent niet automatisch dat iedereen ondernemer moet worden of morgen gillend het kantoorpand uit moet rennen met een plant onder de arm. Maar het is wél interessant om te onderzoeken wat jij nodig hebt om lekker te werken. Want wat als jij beter gaat op vrijheid? Op autonomie? Op afwisseling? Op werken vanuit huis met je badjas nog aan? Op eerst een creatieve taak doen zodat je daarna de rest van de dag wél lekker doorloopt? Wat als jouw volgorde anders is? Want daar zit voor mij echt magie. Niet in nóg harder je best doen, maar in ontdekken hoe jouw gebruiksaanwijzing werkt. Misschien ben je niet ongemotiveerd. Misschien ben je niet “te veel”. Misschien werk je gewoon al jaren tegen je eigen handleiding in. En geloof me… dat kost bakken energie. Let’s get it back!

“Toen ik in loondienst werkte voelde ik me vaak de driehoek die in een cirkel gepropt moest worden.”

Mirthe Cox

Waarom thuiswerken voor sommige neurodiverse mensen zoveel rust geeft

Misschien zit het grootste verschil niet eens in het werk zelf. Maar in de omgeving waarin je werkt. In de vragenlijst onder onze Neuro Sparkly VA community zagen we iets opvallends terug. Juist de onderdelen die voor veel neurodiverse mensen belangrijk zijn, scoorden in loondienst het laagst: de vrijheid om je werkplek te kiezen, controle over prikkels zoals geluid en drukte, autonomie en regie over de volgorde van je dag.

En eerlijk? Als je de verhalen leest is dat eigenlijk helemaal niet zo gek.

Mensen vertelden over kantoortuinen waar ze zich niet konden concentreren. Over na een werkdag compleet leeg thuiskomen. Over altijd “aan” staan. Over constant gestoord worden. Over overprikkeling. Over het gevoel dat ze zich moesten aanpassen aan een ritme, omgeving of manier van werken die eigenlijk helemaal niet bij hen paste. Sommige mensen beschreven letterlijk dat ze eerst moesten gaan liggen na een werkdag om weer op te laden. Anderen noemden paniekaanvallen, meltdowns of het gevoel dat ze continu tegen hun eigen natuur in leefden.

Wat veel mensen nu juist als grootste winst ervaren? Rust.

Rust omdat ze thuiswerken. Rust omdat ze hun eigen muziek kunnen kiezen. Rust omdat ze niet meer de hele dag worden afgeleid. Rust omdat ze kunnen werken op hun eigen ritme. Sommigen beginnen pas later op de dag. Anderen sporten eerst. Weer anderen wisselen sociale dagen af met dagen alleen werken. Niet omdat het “moet”. Maar omdat het werkt.

Iemand schreef: “Ik kan eindelijk meedeinen met mijn eigen bioritme in plaats van altijd tegen de stroming in te zwemmen.” Een ander zei: “Ik hoef niemand meer uit te leggen wat er in mijn hoofd gebeurt.” En precies dát raakt volgens mij de kern.

Want thuiswerken gaat voor veel neurodiverse mensen niet alleen over thuis zijn. Het gaat over regie. Regie over prikkels. Over energie. Over talent. Over focus. Over hoe jouw dag eruitziet. En misschien nog wel belangrijker: de ruimte om te ontdekken hoe jouw handleiding eigenlijk werkt.

“Het grootste voordeel vind ik toch wel dat ik helemaal mezelf kan zijn. Geen verwachtingen meer waar ik aan moet voldoen volgens ontwikkelgesprekken én geen traditionele achturige werkdagen meer.”

Damayanthie Kuik-vanVliet

Ontdek hoe werk eruitziet dat zich aanpast aan jouw brein (in plaats van andersom)

Ben je op dit moment aan het onderzoeken of je niet beter ander werk kunt gaan doen? Overweeg je om je baan in loondienst te verruilen voor een ondernemersbestaan? Weet je eigenlijk helemaal niet wat je wilt, maar merk je wel dat je werk nu niet meer lekker loopt?

Misschien moet jij niet veranderen of je steeds blijven aanpassen, maar de vorm van werken. Daarom voelen veel mensen met een neurodivers brein zich aangetrokken tot zelfstandig werken, thuiswerken of het werken als virtual assistant. Meer vrijheid. Meer afwisseling. Meer ruimte om je talenten in te zetten op jouw manier.

Geïnspireerd geraakt en wil jij ook ontdekken of VA worden iets voor jou is? Doe dan gratis mee met de VA oriëntatieweek. 

En nu?

Ik hoop dat je iets van herkenning hebt gevonden in deze blog. En dat het je nieuwsgierig maakt om hier meer over te ontdekken. Welk werk en welke vorm van werk goed bij jou zou passen. Daarom wil ik je uitnodigen om nieuwsgierig te blijven. Want dit is pas deel 1. In de volgende blogs duiken we dieper in:

• Hoogsensitiviteit en dat dat iets anders is dan overgevoelig
• Multipotential als je gewoon lekker alles wilt

Tenminste. Ik hoop dat ik mijn focus kan houden en doorzet. Er kunnen ook ineens zomaar acht vlinders of drie andere projecten voorbij komen. Dus ik beloof niets 😉 Maar ik doe mijn best.

Liefs,

Hanneke

Volg ons op Instagram voor nog meer hersenspinsels en inspiratie